Tagarchief: Valumat

Verplichte selectieve inzameling van matrassen

Mattress Recycling Center
Lees het gehele artikel

Bedrijven moeten voortaan ook hun afgedankte matrassen selectief laten inzamelen. Een stroom die tot nog toe bij het grof vuil belandde maar waar in feite nog heel veel mee kan gebeuren op voorwaarde dat het materiaal proper en droog blijft. Jaarlijks worden er zo een 900.000 matrassen op de markt gebracht, goed voor 13.000 ton materiaal dat voortaan naar recyclage kan gaan. De doelstelling is om tegen 2030, een recyclage en hergebruikpercentage te halen van 75%.

1 januari 2021 luidt een nieuw tijdperk in. Vanaf dan is de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor matrassen in werking getreden. Dat wil zeggen dat elke producent en invoerder verantwoordelijk is voor de afvalstromen die ontstaan uit de verkoop van matrassen. Zij moeten dus tussenkomen in de kosten voor inzameling en verwerking en bovendien de wettelijk vast­gelegde inzamel- en recyclagedoelstellingen ­halen. ­Valumat voert in naam van alle aangesloten producenten en invoerders de verplichtingen in verband met de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid rond matrassen op een collectieve manier uit. De vzw zal onder meer instaan voor het stimuleren van de selectieve inzameling, de communicatie en het rapporteren van op de markt gebrachte hoeveelheden matrassen, alsook de inzameling en verwerking ervan. 

13.000 ton niet naar verbranding

Projectmanager Michel Van den plas legt uit waarom selectief inzamelen en recycleren van matrassen belangrijk is. “Enerzijds kunnen we de afvalberg weer wat verkleinen. Anderzijds zitten er in matrassen nog heel wat waardevolle materialen die een tweede leven verdienen. Het zou zonde zijn om jaarlijks gemiddeld 13.000 ton te moeten verbranden. Daarom is het onze doelstelling om tegen 2030, 75% hiervan in recyclage of her­gebruik te brengen, wat we dan ook zwart-op-wit zullen staven met de nodige cijfers.” De belangrijkste voorwaarde daarvoor is dat het materiaal in goede staat blijft. “Daar wringt het schoentje. Wanneer matrassen bij het grof vuil belanden, kunnen ze immers vochtig en vuil worden waardoor ze niet meer recycleerbaar zijn. Net daarom is het zo belangrijk dat matrassen selectief ingezameld worden in gesloten recipiënten die ze droog en vrij van verontreiniging houden.”

Geen verplichting eindverkopers

Consumenten kunnen met hun afgedankte matras gratis terecht op de recyclageparken of bij sommige eindverkopers. Er geldt echter geen verplichting voor eindverkopers om oude matrassen van hun klanten te aanvaarden. “Een beslissing die we genomen hebben, omdat het de detail­handel soms ontbreekt aan logistieke capaciteit. Echter, zullen we er als Valumat wel alles aan doen om de selectieve inzameling bij eind­verkopers te stimuleren. Eindverkopers die matrassen op vrijwillige basis gratis in ontvangst nemen kunnen zich op de website van Valumat registreren en ont­vangen van ons een vergoeding.” De professionele markt zal een contract moeten afsluiten met een gehomologeerde inzamelaar. Ook zij krijgen een vergoeding op basis van de hoeveelheid selectief ingezamelde matrassen. 

Ontmantelingscentra

Na inzameling moet er ontmanteld worden. In België is er tot nu toe slechts één ontmantelingsinstallatie. SUEZ beschikt in Sombreffe over een beperkte capaciteit, maar heeft plannen om deze verder uit te breiden. Van den plas: “Dat er nog weinig capaciteit in België is voor de ontmanteling van matrassen is vooral een kwestie van volume. Naargelang de lat steeds hoger gelegd wordt (tegen 2030 wil Valumat een inzamelpercentage van 80% halen en een recyclagepercentage van 75%), zal er voldoende volume worden gecreëerd om investeringen in ontmanteling rendabel te maken. Om vandaag de dag toch al voldoende ontmantelingscapaciteit te voorzien, hebben er ook bedrijven uit Nederland (Retourmatras) en Frankrijk (Secondly) zich aangesloten tot ons systeem.” Ontmantelaars doen nuttig werk door een matras te scheiden in zijn componenten. Zij halen er het textiel, latex, PUR en metaal uit, om ze dan als monostromen verder het recyclagecircuit in te sturen.

Naar de ideale, circulaire matras

De bedoeling is dat er in eerste instantie een duidelijk beeld wordt verkregen van het inzamel- en verwerkingstraject dat matrassen volgen. Daartoe rapporteren inzamelaars en ontmantelaars aan Valumat niet alleen de ingezamelde en ontmantelde hoeveelheden, maar ook de bestemming en de toepassingen van de ontmantelde materialen. “In tweede instantie willen we gaan nadenken hoe de matras van de toekomst er kan uitzien. Om een echt circulaire matras te krijgen zal er al van bij het ontwerp moeten nagedacht worden over de ontmantelbaarheid. Maar dit zijn plannen voor volgend jaar. Eerst moeten we nog een beetje slimmer worden”, besluit Van den plas met een knipoog.