Tagarchief: Textiel

Waarom textiel het nieuwe plastic is

iStock-1310168720
Lees het gehele artikel

Toen de poorten in China zich sloten, moest Europa in allerijl op zoek naar toepassingen voor zijn kunststof afval. De afvalberg die er plots lag, zette de prijzen voor de verwerkers die er al waren stevig onder druk. Maar vandaag zien we een industrie ontstaan die, voor bepaalde kunststoffen althans, niet meer afhankelijk is van de prijs van virgin materialen. Intussen dient zich echter ook al een nieuwe probleemstroom aan. Corona bracht de kwetsbaarheid van de keten van textielrecyclage duidelijk aan het licht. Een sector waar dringend stappen gezet moeten worden in circulariteit door alle stakeholders. Iets wat ook Europa niet ontgaan is.

Om één T-shirt te produceren is ongeveer 2.700 l zoet water nodig. Dat komt overeen met wat één persoon in 2,5 jaar drinkt. Wereldwijd verbruikte de textielindustrie naar schatting 79 miljard m³ water in 2015. Ter info, het waterverbruik voor de volledige EU-economie bedroeg diezelfde periode maar 266 m³ water. Ongeveer 20% van de wereldwijde vervuiling van schoon water wordt veroorzaakt door de verf en appreteermiddelen gebruikt in de textielindustrie. Tegelijkertijd is de textielindustrie verantwoordelijk voor 10% van alle koolstofemissies ter wereld. Dat is meer dan de uitstoot van internationale luchtvaart en zeescheepvaart samen. Elk jaar komt ook 0,5 miljoen ton microvezels in de oceaan terecht door het wassen van synthetisch materiaal. Dit is 35% van alle primaire microplastics die in het milieu vrijkomen.  

Preventie van afval moet voorop staan dus zal men een nieuw businessmodel moeten aannemen waarbij consumenten niet aangemoedigd worden om elk seizoen van garderobe te wisselen om toch maar mee te zijn met de laatste trends.

Van fast fashion naar duurzaam textiel

Cijfers die u even doen duizelen? De malaise is begonnen met de introductie van fast fashion. Een gemiddelde persoon in de EU koopt vandaag 40% meer kledingstukken dan in 1996. De sterke daling van de prijs en de kortere levensduur van de kledingstukken heeft daar alles mee te maken. Europeanen kopen jaarlijks bijna 26 kg aan textiel en gooien jaarlijks ongeveer 11 kg textiel weg. 87% daarvan komt in de verbrandingsoven of op stortplaatsen terecht. In het kader van een actieplan voor een circulaire economie heeft de Europese Commissie in maart 2022 een nieuwe strategie gepresenteerd om textiel duurzamer, beter herstelbaar, herbruikbaarder en recycleerbaarder te maken. Het wil fast fashion aanpakken en innovatie binnen de sector stimuleren. 

Mentaliteitswijziging bij producenten en consumenten

Alles moet beginnen met een mentaliteitswijziging bij de producenten. Preventie van afval moet voorop staan dus zal men een nieuw businessmodel moeten aannemen waarbij consumenten niet aangemoedigd worden om elk seizoen van garderobe te wisselen om toch maar mee te zijn met de laatste trends. De gemiddelde levensduur van een kledingstuk bedraagt nu maar 1 jaar. De nieuwe strategie omvat bovendien nieuwe eisen voor het ecologisch ontwerp van textiel, duidelijkere informatie, een digitaal productpaspoort en roept bedrijven op hun verantwoordelijkheid te nemen en actie te ondernemen om hun koolstof- en ecologische voetafdruk tot een minimum te beperken. De nieuwe strategie van de Commissie omvat ook maatregelen om de aanwezigheid van gevaarlijke chemische stoffen te bestrijden, roept producenten op om gedurende de volledige waardeketen verantwoordelijkheid te nemen voor hun producten, ook wanneer ze afval worden, en consumenten te helpen duurzaam textiel te kiezen.

De EU beschikt over een EU-milieukeurmerk dat mag worden aangebracht op de producten van producenten die aan bepaalde ecologische criteria voldoen, zoals een beperkt gebruik van schadelijke stoffen en een lagere water- en luchtvervuiling.

Energiebesparing tot 330 GJ/t

Volgens de afvalrichtlijn die het Europees Parlement in 2018 heeft goedgekeurd, zijn de EU-landen tegen 2025 verplicht om textiel apart in te zamelen. Tweehandskledij heeft immers de beste troeven om energie en grondstoffen te besparen. Wanneer de volledige productieketen van nieuwe kleding zou vermeden worden, kan er een energiebesparing tot 330 GJ/t worden gerealiseerd. Ook hergebruik (bijvoorbeeld in de productie van reinigingsdoeken en wipes) betekent een flinke bonus voor het milieu en een besparing van 200 GJ/t energie. De EU beschikt over een EU-milieukeurmerk dat mag worden aangebracht op de producten van producenten die aan bepaalde ecologische criteria voldoen, zoals een beperkt gebruik van schadelijke stoffen en een lagere water- en luchtvervuiling. Daarnaast heeft de EU een aantal maatregelen genomen om de impact van textielafval op het milieu te verkleinen. Zo wordt in het kader van het programma ‘Horizon 2020’ geld overgemaakt aan RESYNTEX, een project rond chemische recyclage dat een circulair bedrijfsmodel zou kunnen bieden voor de textielindustrie.   

Naar circulair bedrijfstextiel

Lees het gehele artikel

Textiel einde leven gaat vandaag gewoon mee met het restafval naar de verbrandingsoven. Zonde. Het materiaal zou immers nog een tweede leven kunnen krijgen. Een goede zaak voor het milieu, maar ook voor de economie, zeker in Europa dat afhankelijk is van de wereldmarkt voor grondstoffen. Om het eigen potentieel niet langer verloren te laten gaan werd Circletex in het leven geroepen.  Met alle spelers in de keten wil men onderzoeken hoe het bedrijfstextiel kan ingezameld, herbestemd of gerecycleerd worden.

Toen Jo Van Landeghem de rol van quality, safety en sustainability officer opnam binnen de Belgische modefederatie Creamoda deed hij dat met ambitie. Een van de zaken waar de sector volgens hem nood aan heeft is een nationaal inzamelingssysteem. “Textiel is een wegwerp­product geworden. Twee van de belangrijkste vezels (katoen en polyester) staan door dat immens volume onder druk. Europa beschikt zelf niet over deze basisgrondstoffen. We zijn eerder een veredelingsindustrie. Maar dat maakt dat onze bedrijven speelbal zijn van de prijsstijgingen waar de internationale markt aan onderhevig is. Met al dat textiel dat we hier hebben, moet er toch een mogelijkheid zijn om er hier een tweede leven voor te vinden of toch op zijn minst de vezels te gaan recupereren. Dan moeten we ze niet verschepen naar de hoogste internationale bieder of verwerken in onze lokale verbrandingsovens.”

jo-conversation-starter-kopieren

Jo Van Landeghem: “Als je ecologisch wil zijn, dan moet iedereen in de keten, van de producent tot de consument, circulair leren denken en zijn verantwoordelijkheid nemen.”

 

Focus op drie categorieën

Met Circletex wordt die ambitie nu heel concreet gemaakt. Dit project dat ondersteund wordt door Vlaanderen Circulair, bouwt voort op het OVAM rapport circulair bedrijfstextiel van 2017. Met alle spelers binnen de keten van textiel en kleding wil men nagaan of er een systeem kan opgezet worden waarbij het ingezamelde textiel van deze stromen kan hersteld, herbestemd of gerecycleerd worden. “De focus ligt in eerste instantie op drie categorieën. Plat linnen, niet-beschermende werkkledij en beschermende werkkledij. Die onderverdeling is belangrijk om te onderzoeken waar de grenzen liggen van de economische haalbaarheid van een dergelijk systeem, voor producten die eigenlijk nooit ontwikkeld waren voor een circulair systeem. Want er zal voldoende volume nodig zijn. Met dit project kunnen we leren wat kan en wat niet kan”, aldus Van Landeghem.

Verantwoordelijkheid nemen

Iedereen in de keten zal moeten samenwerken om de drempels die een dergelijk systeem nog in de weg staan over te geraken. “De goedkoopste manier om een ton textiel einde leven correct te verwerken vandaag is door verbranding met energierecuperatie. Dat komt op een kost van 150 euro per ton. Wanneer we de vezels willen hergebruiken in andere materialen, bijvoorbeeld als isolatie ligt de prijs op 750 euro per ton. De kloof is te groot om valabele alternatieven op het getouw te zetten.” Maar ook de overheid moet zijn verantwoordelijkheid opnemen volgens Van Landeghem: “Het btw-tarief op wegwerptextiel, denk aan de slofjes en het deken in ziekenhuizen, bedraagt 6%. Voor herbruikbare kledij 21%. Dat zou beter omgekeerd zijn om de markt te stimuleren.”

Drukwerk

Circletex valt binnen Vlaanderen Circulair, bouwt voort op het OVAM rapport circulair bedrijfstextiel van 2017.

 

Begin 2020 als startdatum

Hoe wordt er nu concreet te werk gegaan? Alles is begonnen met de inventarisatie: van de materialen, van de huidige inzamelmogelijkheden en van de beschikbare technologie om vezels te recycleren. “Voor natuurlijke vezels is mechanische recyclage mogelijk, voor kunststof vezels zal men zijn toevlucht eerder moeten zoeken in chemische recyclage”, verduidelijkt Van Landeghem. In een volgende stap zal gedefinieerd worden volgens welke scenario’s de inzameling en de werking het beste kan verlopen en hoe ver er kan gegaan worden met recycled content in functie van het materiaal. In een voorlaatste fase zal de praktische implementatie gebeuren om dan te culmineren in de oprichting van een vzw. Van Landeghem: “We willen dat het nu vooruitgaat en dat de vzw er komt begint 2020. Als je ecologisch wil zijn, dan moet iedereen in de keten, van de producent tot de consument, circulair leren denken en zijn verantwoordelijkheid nemen.”