Tagarchief: Europese Green Deal

Recyclage van banden stimuleren essentieel voor Europese Green Deal

Bandenrecyclage
Lees het gehele artikel

Bandenrecycleerders staan dan ook voor een serieuze uitdaging om deze afvalstroom in duurzame, kostbare grondstoffen om te zetten en de weg te plaveien naar een volledig circulaire economie. Het doel moet zijn om het vrijkomen van microplastics te vermijden en tegelijk een goed functionerende circulaire waardeketen op het getouw te zetten. Een opiniestuk van Alejandro Navazas, scientific officer bij EuRIC.

Alle inspanningen van bandenrecycleerders van de afgelopen jaren ten spijt, blijft er nog veel ruimte liggen voor verbetering voor de Europese Unie om de recyclage van banden aanzienlijk te stimuleren. De recyclage van banden in hoogwaardige eindproducten blijft immers beperkt door technologische obstakels maar ook door regelgeving en bottlenecks in de eindmarkt. Er moeten dus inspanningen langsheen de volledige waardeketen gebeuren om de circulariteit van afvalbanden te verbreden. Dat vraagt om veranderingen in de manier waarom banden ontworpen en geproduceerd worden zodat er meer materiaal kan worden herwonnen. Maar ook downstream moet er meer bewustzijn komen en moeten er systemen en infrastructuur in het leven geroepen worden om materialen in circulatie te houden.

Alle inspanningen van bandenrecycleerders van de afgelopen jaren ten spijt, blijft er nog veel ruimte liggen voor verbetering voor de Europese Unie om de recyclage van banden aanzienlijk te stimuleren. De recyclage van banden in hoogwaardige eindproducten blijft immers beperkt door technologische obstakels maar ook door regelgeving en bottlenecks in de eindmarkt. Er moeten dus inspanningen langsheen de volledige waardeketen gebeuren om de circulariteit van afvalbanden te verbreden. Dat vraagt om veranderingen in de manier waarom banden ontworpen en geproduceerd worden zodat er meer materiaal kan worden herwonnen. Maar ook downstream moet er meer bewustzijn komen en moeten er systemen en infrastructuur in het leven geroepen worden om materialen in circulatie te houden.

Tweede leven voor 300 miljoen banden

Elk jaar zijn er in Europa zowat 300 miljoen banden einde leven. Maar hun nut is daarmee verre van voorbij. De staaldraad die verweven zit in de banden kunnen we hersmelten tot nieuw staal, terwijl het rubber een tweede leven krijgt in speelpleintjes en sportarena’s, in gegoten producten, bouwtoepassingen, wegenwerken, verven … De belangrijkste markt vandaag, goed voor 37% van de vraag naar rubber uit afvalbanden is kruimelrubber als vulling in synthetische gronden. Life cycle studies hebben aangetoond dat het granuleren van afvalbanden tot nieuwe grondstoffen van hoge kwaliteit vandaag de meest duurzame oplossing is. Maar in Europa is slechts 12% van de grondstoffen die gebruikt worden vandaag afkomstig uit gerecycleerde producten en herwonnen materialen. De voordelen zijn nochtans aanzienlijk. Elke ton afvalbanden die naar recyclage in plaats van verbranding gaat bespaart het milieu 700 kg aan CO2-emissies. 

Risico’s op plastic vervuiling beperken

Duurzaamheid maakt deel uit van het DNA van elke recycleerder, groot of klein, familiebedrijf of multinational. De volledige recyclage-industrie steunt dan ook het objectief van Europa om de vrijgave van microplastics in het milieu te verhinderen. Een zo een bron van microplastics zijn vul­materialen in artificiële velden. Bandenrecycleerders hebben al praktische stappen ondernomen om hier iets aan te doen, vooraleer het onder de loep werd genomen door Europa. ECHA stelt daarom twee opties voor. Ofwel een ban op het gebruiken van vulling ofwel een afwijking in combinatie met maatregelen die de risico’s beperken, zoals bijvoorbeeld de plaatsing van een omheining rondom een dergelijk veld, zodat de rubber granulaten zich niet verder kunnen verspreiden. Deze tweede optie is de enige die het kind niet met het badwater wegsmijt en dus de milieuvoordelen van bandenrecyclage behoudt, terwijl negatieve impact vermeden wordt.

Ramp voor het milieu en de maatschappij

Naarmate we ons meer engageren in de strijd tegen klimaatopwarming en de effecten ervan, zal een integrale aanpak die verschillende beleidsacties op elkaar afstemt toelaten om bandenrecyclage op een grotere schaal te gaan toepassen. Dat zal mogelijkheden openen voor meer milieuvoordelen. Een volledige ban, zou waarschijnlijk betekenen dat 500.000 afvalbanden jaarlijks naar verbranding of illegaal gestort worden, een ramp voor het milieu en de minst circulaire optie. En dan hebben we het nog niet over de socio-economische gevolgen, zowel voor de bandenreycleerders als voor de gemeenschappen die maar wat graag sporten op velden uit gerecycleerde materialen. Vandaag is er nog geen alternatief voor deze vulmaterialen met dezelfde performantie en veiligheidsvereisten om een heel jaar lang intensief te kunnen sporten, onder zelf de meeste uitdagende weersomstandigheden. Noorwegen gaf alvast het goede voorbeeld door maatregelen in te voeren die de risico’s op mogelijke plastic vervuiling reduceren op kunstvelden. Laten we dat voorbeeld volgen.   

Europa lanceert actieplan om circulaire economie te bouwen

Lees het gehele artikel

In maart stelde de Europese Unie zijn ‘Circular Economy Action Plan’ voor. Deze Europese Green Deal wil de neuzen van  alle stakeholders op alle niveaus in dezelfde richting krijgen en samenwerking bevorderen. De transitie naar de circulaire economie zal immers systematisch, diep en transformerend zijn, bij momenten zelfs disruptief. Daar zullen we elkaar voor nodig hebben. De Europese Commissie nodigt alle Europese instellingen en organen uit om bij te dragen tot de implementatie van het actieplan en stimuleert lidstaten om nationale strategieën, plannen en maatregelen aan te nemen of aan te passen aan deze ambities. Een samenvatting van enkele spelregels.

Er is maar een planeet aarde, maar we consumeren ze alsof we er drie hebben. Het globale verbruik van biomassa, fossiele brandstoffen, metalen en minderalen zou de komende veertig jaar verdubbelen, terwijl de productie van afval met 70% zou toenemen tegen 2050. Willen me met zijn allen inzetten op klimaatneutraliteit tegen 2050, dan zullen we de circulaire economie moeten opschalen tot mainstream economie. Dit zal tegelijkertijd de concurrentiekracht van Europa op lange termijn verzekeren. Om deze ambitie waar te maken, moet het Circular Economy Action Plan voor een toekomstbestendige agenda zorgen. Het wil de transformatie die nodig is versnellen en voortbouwen op de initiatieven rond circulaire economie die sinds 2015 geïmplementeerd worden. Er moet een sterk en coherent kader uit naar voor komen om van producten te maken die duurzaam zijn en diensten en businessmodellen  die ons consumptiegedrag veranderen en geen afval veroorzaken, de norm te maken.

Een beleidskader voor duurzame producten:

De milieu-impact van een product ontstaat voor 80% in de ontwerpfase. We moeten weg van het lineaire patroon van nemen, maken, gebruiken, wegsmijten. De Ecodesign richtlijn was een eerste stap in de juiste richting, maar eigenlijk is er geen uitgebreide set van eisen die erover waken dat alle producten op de Europese markt steeds duurzamer worden en de circulaire toets kunnen doorstaan. Door duurzaamheidsprincipes vast te stellen wil de EU het Ecodesign kader toepasbaar maken op de breedst mogelijke waaier aan producten zodat ze circulariteit hoog in het vaandel dragen. Europa wil dat onder meer doen door het gehalte aan recyclaat te verhogen en de koolstof- en milieuvoetafdruk te verlagen. Daarnaast moeten producten duurzaam, herbruikbaar, upgradebaar en herstelbaar worden. Ook diensten die uitgaan van het principe product-as-a-service worden aangemoedigd omdat de producent de verantwoordelijkheid over het product blijft dragen. Digitalisering zal hierin een belangrijke rol spelen. De eerste producten waarnaar men zal kijken zijn elektronica, ICT, textiel, meubels en tussenproducten met een grote impact.

Consumenten betrekken in circulaire economie

Om te verzekeren dat consumenten betrouwbare en relevante informatie over producten krijgen (bijvoorbeeld hun levensduur, de beschikbaarheid van hersteldiensten en wisselstukken, handleidingen voor reparaties …), zal het Europese consumentenrecht moeten worden herbekeken. Duurzaamheidslabels en -logo’s en digitale tools moeten helpen om de minimumeisen duidelijk te maken. Openbare aanbestedingen maken 14% uit van het Europese bruto binnenlands product. Hier schuilt er dus veel potentieel om de vraag naar duurzame producten aan te trekken. Green Public Procurement zal daarom de norm moeten worden, zonder de administratieve lasten te verhogen.

Circulariteit introduceren in de productie

Duurzame producten moeten ook op een duurzame manier gemaakt worden. Circulariteit kan zorgen voor enorme besparingen aan grondstoffen doorheen de volledige waardeketen en het productieproces. De richtlijn rond industriële emissies zal daarom herzien worden, waarbij circulaire initiatieven ook tot de best beschikbare technieken kunnen gaan behoren. Ook hier zal digitale technologie onontbeerlijk zijn voor het vinden, traceren en in kaart brengen van grondstoffen.