Hand holding light bulb with icons energy sources for renewable,love the world concept.

We moeten weg van het lineaire patroon van nemen, maken, gebruiken, wegsmijten.

01:54
20-05-2020

Europa lanceert actieplan om circulaire economie te bouwen

In maart stelde de Europese Unie zijn ‘Circular Economy Action Plan’ voor. Deze Europese Green Deal wil de neuzen van  alle stakeholders op alle niveaus in dezelfde richting krijgen en samenwerking bevorderen. De transitie naar de circulaire economie zal immers systematisch, diep en transformerend zijn, bij momenten zelfs disruptief. Daar zullen we elkaar voor nodig hebben. De Europese Commissie nodigt alle Europese instellingen en organen uit om bij te dragen tot de implementatie van het actieplan en stimuleert lidstaten om nationale strategieën, plannen en maatregelen aan te nemen of aan te passen aan deze ambities. Een samenvatting van enkele spelregels.

Er is maar een planeet aarde, maar we consumeren ze alsof we er drie hebben. Het globale verbruik van biomassa, fossiele brandstoffen, metalen en minderalen zou de komende veertig jaar verdubbelen, terwijl de productie van afval met 70% zou toenemen tegen 2050. Willen me met zijn allen inzetten op klimaatneutraliteit tegen 2050, dan zullen we de circulaire economie moeten opschalen tot mainstream economie. Dit zal tegelijkertijd de concurrentiekracht van Europa op lange termijn verzekeren. Om deze ambitie waar te maken, moet het Circular Economy Action Plan voor een toekomstbestendige agenda zorgen. Het wil de transformatie die nodig is versnellen en voortbouwen op de initiatieven rond circulaire economie die sinds 2015 geïmplementeerd worden. Er moet een sterk en coherent kader uit naar voor komen om van producten te maken die duurzaam zijn en diensten en businessmodellen  die ons consumptiegedrag veranderen en geen afval veroorzaken, de norm te maken.

Een beleidskader voor duurzame producten:

De milieu-impact van een product ontstaat voor 80% in de ontwerpfase. We moeten weg van het lineaire patroon van nemen, maken, gebruiken, wegsmijten. De Ecodesign richtlijn was een eerste stap in de juiste richting, maar eigenlijk is er geen uitgebreide set van eisen die erover waken dat alle producten op de Europese markt steeds duurzamer worden en de circulaire toets kunnen doorstaan. Door duurzaamheidsprincipes vast te stellen wil de EU het Ecodesign kader toepasbaar maken op de breedst mogelijke waaier aan producten zodat ze circulariteit hoog in het vaandel dragen. Europa wil dat onder meer doen door het gehalte aan recyclaat te verhogen en de koolstof- en milieuvoetafdruk te verlagen. Daarnaast moeten producten duurzaam, herbruikbaar, upgradebaar en herstelbaar worden. Ook diensten die uitgaan van het principe product-as-a-service worden aangemoedigd omdat de producent de verantwoordelijkheid over het product blijft dragen. Digitalisering zal hierin een belangrijke rol spelen. De eerste producten waarnaar men zal kijken zijn elektronica, ICT, textiel, meubels en tussenproducten met een grote impact.

Consumenten betrekken in circulaire economie

Om te verzekeren dat consumenten betrouwbare en relevante informatie over producten krijgen (bijvoorbeeld hun levensduur, de beschikbaarheid van hersteldiensten en wisselstukken, handleidingen voor reparaties …), zal het Europese consumentenrecht moeten worden herbekeken. Duurzaamheidslabels en -logo’s en digitale tools moeten helpen om de minimumeisen duidelijk te maken. Openbare aanbestedingen maken 14% uit van het Europese bruto binnenlands product. Hier schuilt er dus veel potentieel om de vraag naar duurzame producten aan te trekken. Green Public Procurement zal daarom de norm moeten worden, zonder de administratieve lasten te verhogen.

Circulariteit introduceren in de productie

Duurzame producten moeten ook op een duurzame manier gemaakt worden. Circulariteit kan zorgen voor enorme besparingen aan grondstoffen doorheen de volledige waardeketen en het productieproces. De richtlijn rond industriële emissies zal daarom herzien worden, waarbij circulaire initiatieven ook tot de best beschikbare technieken kunnen gaan behoren. Ook hier zal digitale technologie onontbeerlijk zijn voor het vinden, traceren en in kaart brengen van grondstoffen.      

Tekst Valérie Couplez | Beeld iStock

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Recyclepro partners

FleXievernaamloos-1-kopieren