De verwerking van organisch biologisch afval (OBA) in vergistingsinstallaties blijft sterk toenemen en bedroeg ongeveer 1,4 miljoen ton in 2017.

De verwerking van organisch biologisch afval (OBA) in vergistingsinstallaties blijft sterk toenemen en bedroeg ongeveer 1,4 miljoen ton in 2017.

02:37
19-12-2018

De vergistingssector in vogelperspectief

In 2017 verwerkten vergistingsinstallaties ongeveer 1, 4 miljoen ton organisch biologisch afval. Daarmee zit vergisting weldegelijk in de lift. Voor de OVAM is het een ideale manier om de kringloop voor koolstof, fosfor en stikstof verder te sluiten en bij te dragen tot weerbare landbouwgrond en koolstofopslag, wat een prioriteit is in het kader van de klimaatproblematiek. Hoewel de sector al een mooie leercurve doorlopen heeft en efficiënter kan werken, wijst OVAM erop dat ze vroeg of laat wel op eigen benen zal moeten staan.

In Vlaanderen kan het vergistingspark in drie grote onderdelen opgedeeld worden: industriële landbouwvergisters en gft-voorvergisters. De verwerking van organisch biologisch afval (OBA) in vergistingsinstallaties blijft sterk toenemen en bedroeg ongeveer 1, 4 miljoen ton in 2017. Er zijn twee factoren die de sector meer wind in de zeilen heeft gegeven: door de gestegen prijzen is de substitutie van energiegewassen minder aantrekkelijk en door de uitbreiding van bestaande co-vergisters en de bouw van nieuwe vergisters kwam er extra capaciteit bij. De gft-voorvergisting blijft stabiel op circa 85.000 ton. De OVAM heeft via het subsidiebeleid een stimulans gegeven om voorvergisting van gft verder uit te bouwen. Een sein dat de sector goed heeft opgenomen. Drie gft-composteerders investeren in een voorvergistingsstap. Een vierde, kleinere categorie zijn de pocketvergisters op veeteeltbedrijven. Ze verwerken voornamelijk rundermest en eventuele oogstresten.       

Vergisting

Belangrijk rol in energiebeleid
Voor de OVAM staat het vast dat vergisters een belangrijke rol te spelen hebben in het energiebeleid van de toekomst. Ze hebben momenteel een aandeel van ongeveer 10, 6% in de groenestroomproductie en 11, 1% in de groenewarmteproductie. Vergisters kunnen een constante aanvoer van groene stroom garanderen, waardoor ze een stabiele energieleverancier zijn. De valorisatie van biogas gebeurt hoofdzakelijk met WKK’s die een hoog energetisch rendement hebben. Deze kunnen makkelijk worden ingeregeld in functie van de behoefte van het elektriciteitsnet en zijn zo een interessante aanvulling op zon en wind. Het ontwerp van het Vlaams Energieplan 2021-2030 gaat uit van een stabiele groenestroomproductie door vergisters van 1.000 GWh per haar. Dit geeft volgens de OVAM ook aan dat vanuit het energiebeleid gerekend wordt op een significante bijdrage van de vergistingssector. Ook de levering van biomethaan aan het aardgasnet wordt intensief onderzocht en heeft potentieel op middellange termijn, zeker wanneer een effectief CO2-reductiebeleid de industrie ertoe gaat aanzetten om zijn energieverbruik verder te vergroenen.

Voor de OVAM staat het vast dat vergisters een belangrijke rol te spelen hebben in het energiebeleid van de toekomst. Ze hebben momenteel een aandeel van ongeveer 10, 6% in de groenestroomproductie en 11, 1% in de groenewarmteproductie.

Voor de OVAM staat het vast dat vergisters een belangrijke rol te spelen hebben in het energiebeleid van de toekomst. Ze hebben momenteel een aandeel van ongeveer 10, 6% in de groenestroomproductie en 11, 1% in de groenewarmteproductie.

 

Actieplan van de OVAM
Het actieplan ‘Duurzaam beheer van biomassa(rest)stromen 2015-2020’ van de OVAM beschouwt vergisting als een technologie waar het energie- en materialenbeleid een mooie synergie realiseren. Het kan de kringloop voor koolstof, fosfor en stikstof verder sluiten. Voor stikstof is deze ambitie niet evident door de hoge nutriëntendruk vanuit de Vlaamse veeteeltsector. Hierdoor stelt de OVAM bij vergisters een ongunstige evolutie vast naar meer stikstofverwijdering door de behandeling van dunne fractie van digestaat in nitrificatie/denitrificatieprocessen. Daarom is de OVAM in overleg met de Mestbank om de transitie mestverwerking uit te voeren. Tegen 2030 probeert de OVAM zowel de mestverwerkingssector als de vergistingssector te transformeren naar volledig circulaire bedrijven door de introductie van nieuwe technologie. In een eerste fase wordt de BBT Mestverwerking herzien en worden de nodige budgetten vrijgemaakt voor de realisatie van demoprojecten rond stikstof-recuperatie. Een aantal pioniers in de vergistingssector hebben nu al de eerste grote stappen gezet om stikstof te recycleren.

Wat na 2020?
De vergistingssector kon sterk groeien dankzij de ondersteuning vanuit het hernieuwbare energiebeleid. Deze steun is niet oneindig, wat betekent dat vergisters vroeg of laat op hun eigen benen moeten staan. De sector heeft wel een goede leercurve doorlopen en kan nu al efficiënter werken. Maar de randvoorwaarden moeten nog beter: een gunstigere marktprijs voor groene stroom, groene warmte en biomethaan, de erkenning van bepaalde digestaatproducten als kunstmeststof, diversificatie in de afzet van eindproducten en ontwikkeling van nieuwe innovatieve digestaatproducten. De OVAM probeert hier via zijn beleid op in te werken. Aan de aanbodzijde zal de recente versoepeling van de samenstellingsvoorwaarden voor bodemverbeteraars, en de verplichte selectieve inzameling van OBA’s (keukenafval, afgedankte levensmiddelen) bij bedrijven vanaf 2021, een grotere hoeveelheid OBA’s op de markt brengen. Aan de afzetzijde probeert de OVAM de digestaatproducten een betere afzetmarkt te bieden. Zo kunnen vergisters via de call Circulaire Economie van Vlaanderen Circulair innovatieve technologieën, producten en businessmodellen onderzoeken en uittesten. De OVAM draagt ook bij aan de pleidooi van de Vlaamse partners om bepaalde digestaatproducten het statuut kunstmest te bezorgen. De sector zal moeten blijven inzetten op verdere professionalisering en optimalisatie van haar processen om haar plaats in het energie- en materialenbeleid verder te verzilveren.      

Tekst: Valérie Couplez
Beeld: Febiga

Recyclepro partners

“Wij zetten afval, plantaardig en dierlijk, om in biogas. Als er zich echter 1 grammetje dierlijk afval tussen bevindt, dan wordt de hele batch als mest beschouwd.”181012-ms-trailer-test-smo-16-1-kopieren